eğitim bilimleri

Kpss Ders Notları > Tarih > İnklap Tarihi > Atatürk İlkeleri

Cankurtaran Vatandaşlık Ders Notları I.Bölüm

 BİRİNCİ BÖLÜM

I. TOPLUMSAL HAYATI DÜZENLEYEN KURALLAR

Toplumda, bireyin hareketlerini denetleyen kural ve yasaklar dizisi vardır. yazılı ve yazısızdır bunlar. Bireyin, bu kurallara uymaması, beraberinde cezalandırmayı getirir ki, müeyyide ( yaptırım ) denilir.

A. TOPLUMSAL KURALLARIN ÖZELLİKLERİ

• Dokunulmaz (dogmatik) olmayıp ihtiyaca göre değişirler.

• Bireyin iradesi üzerinde olup yaptırım gücüne sahiptirler.

• Toplumsal düzeni sağlamayı amaçlarlar.

B. TOPLUMSAL HAYATI DÜZENLEYEN KURALLAR

• Din kuralları : Yaptırım gücü genelde maddî değil manevîdir.

• Ahlâk kuralları : Yaptırım gücü manevîdir.

• Örf ve âdetler ( gelenek-görenek ) : Yaptırım gücü manevîdir. Zaman içinde en çok değişimi bu kural gösterir.

• Hukuk kuralları : Yazılıdır ve maddî yaptırım gücüne sahiptir. Burada toplumun oto kontrolü yoktur.

Artık devlet devreye girmiştir.

II. DEVLET ve DEMOKRASİ

Devlet, sınırları belli olan bir ülkede örgütlenmiş halk demektir. Devlet gücü üzerinde güç bulunamaz. Devletin var olmasını sağlayan

temel ögeler, bağımsız ve sınırları belli bir ülke, egemen ve örgütlü toplumdur.

Bir ülkede yaşayan, ortak tarih ve kültürel değerlere sahip ve birlikte yaşama amacı taşıyan insan topluluğuna millet denilir.

Egemenlik, emretme ve yönetme gücünü kullanarak bağımsız yaşamayı ifade eder. Egemenlik, ülkelerin gelişmişlik düzeyi ve kültürel özelliklerine göre, toplumlarda, ulusa, krala, dîni lider veya bir zümreye ait olabilir. Türkiye’de kabûl edilmiş egemenlik şekli olan cumhuriyette, yönetim hakkı millete aittir. Atatürk’ün, “Egemenlik kayıtsız-şartsız milletindir” sözüyle anlamlanmaktadır.

A. DEVLET ŞEKİLLERİ

Bir devlet, aynı anda birden fazla devlet şeklini bünyesinde barındırabilir;

• Üniter Devlet : Devlet sınırları içinde aynı hukuk kurallarının geçerli olduğu, tek bir siyasî otoritenin egemenliği elinde tuttuğu yönetim şeklidir. Türkiye Cumhuriyeti üniter devlettir.

• Federal devlet : Devletlerin bir araya gelmesinden oluşan ve her bir devlette farklı hukuk kurallarının uygulandığı yönetim şeklidir. Federal devletler, iç işlerinde serbest, dış işlerinde merkezî devlete bağlıdırlar.

• Otokratik Devlet : Yasama – yürütme – yargı yetkileri tek organda toplanır. Tek kişinin egemenliğine dayanıyorsa Monarşi, zümrenin egemenliğine dayanıyorsa Oligarşi adını alır.

• Teokratik Devlet : Devlet yönetiminde din kuralları etkindir. Devlet otoritesi, gücünü dinî kaynaklardan alır. Devlet, dinî inanç ve ibâdetlere doğrudan müdahildir.

• Kapitalist Devlet : Üretim araçlarının halka ait olması benimsenmiştir.

• Sosyalist Devlet : Üretim araçlarında devlet mülkiyeti benimsenmiştir.

• Lâik Devlet : Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrı olduğu yönetim şeklidir. Resmî bir devlet dini yoktur. Kişiye, istediği dine inanabilme ve vicdan özgürlüğü tanınmıştır.

B. DEMOKRASİ

Demokrasi, toplumun kendi kendini yönetmesi anlamına gelmektedir. Halk iradesi esas olup, halk, yöneticilerini seçimle belirler. Ancak, demokrasi, sadece yönetenlerin seçimle belirlenmesiyle gerçekleşmez; tam demokrasilerde yeterli hak ve özgürlüklerin tanınmış olması da gereklidir. Dolayısıyla, demokrasi ve insan hakları kavramları birbirleriyle yakından ilgilidir.

Demokratik hukuk devleti aşağıdaki koşulları taşımak zorundadır:

• İnsan haklarına saygılı ve hürriyetçi demokrasi anlayışı olur ( özgürlük ).

• Siyasî sistemdeki temel siyasî karar organları, genel oya dayanan serbest seçimlerle oluşur ( millî egemenlik ).

• İktidar yarışması eşit şartlarda yürütülür ( çoğulculuk ).

• Bütün vatandaşların temel hak ve hürriyetleri tanınarak, hukukî güvence altına alınır ( eşitlik ).

• Yürütme ve yasama işlemlerinde yargı denetimi vardır.

• Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka mahkeme önüne çıkartılamaz ( Kanunî Hâkim Teminatı ).

• Yargı bağımsızdır.

• Kuvvetler Ayrılığı İlkesi geçerlidir.

Demokrasilerin dayandığı temel ilkeler şunlardır:

• Millî egemenlik : Devleti yönetme gücünün millete ait olması demektir.

• Özgürlük : Bireyin, başkalarına zarar vermeden davranışlarında özgür olmasını ifade eden ve doğuştan sahip olunan bir haktır.

• Eşitlik : Her bireyin yasalar önünde eşit olmasını ifade eder.

• Çoğulculuk : Farklı görüş, anlayış ve tutuma saygılı olmayı anlatır. Demokrasilerde çok sesliliğin olması şarttır ve bu ancak çok partili siyasî düzenle mümkündür.

Demokrasi uygulama biçimine göre üçe ayrılır:

• Doğrudan demokrasi : Halkın tamamının, alınan kararlara katılması demektir. Nüfusun az olduğu İlk Çağ Ege şehir (site) devletlerinde uygulanmıştır. Günümüzde uygulanamaz.

• Yarı doğrudan demokrasi : Seçimle iş başına gelmiş meclis ve yöneticiler varsa da, bazı kararlar, seçmenlerin doğrudan katılımıyla alınır. Anayasa kabûl veya değişikliği için halk oyuna gidilmesi bir ölçüde yarı doğrudan demokrasi anlamına gelir.

• Temsilî demokrasi : Halkın seçtiği temsilcilerin, halk adına karar alması demektir.Türkiye Cumhuriyeti bu sistemle yönetilir.

Devamı için aşağıdaki linklere tıklayınız

 Cankurtaran Vatandaşlık Ders Notları II.Bölüm

Cankurtaran Vatandaşlık Ders Notları III.Bölüm

Cankurtaran Vatandaşlık Ders Notları IV.Bölüm

Okunma Sayısı: 36938

Gizle
  • Öğretmen Adayları Haberleri
  • KPSS A Haberleri
  • Önlisans Haberleri
  • KPSS B Haberleri
  • Lise Haberleri
  • 2013 KPSS Haberleri
  • İŞKUR İlanları
  • Yüksek Lisans ve Akademik İlanlar
  • Sabah Gazetesi İlk Sayfası
  • Habertürk Gazetesi İlk Sayfası
  • Hürriyet Gazetesi İlk Sayfası
  • Zaman Gazetesi İlk Sayfası
  • Milliyet Gazetesi İlk Sayfası
  • Bugün Gazetesi İlk Sayfası
  • Star Gazetesi İlk Sayfası
  • Yenişafak Gazetesi İlk Sayfası
  • Vatan Gazetesi İlk Sayfası
  • Akşam Gazetesi İlk Sayfası
  • Taraf Gazetesi İlk Sayfası
  • Radikal Gazetesi İlk Sayfası
  • Posta Gazetesi İlk Sayfası
  • Türkiye Gazetesi İlk Sayfası
  • Fanatik Gazetesi İlk Sayfası
  • Tüm Gazete İlk Sayfaları

Memur İlanları